Porozumienie paryskie to globalna konwencja ratyfikowana przez 196 państw podczas Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP21) w 2015 roku, której celem jest sprostanie wyzwaniom związanym ze zmianami klimatu . Jego głównym celem jest ograniczenie wzrostu temperatury na świecie do mniej niż 2°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej, dążąc do bardziej ambitnego celu 1.5°C.
Porozumienie to nakłada na kraje obowiązek podjęcia działań na rzecz redukcji emisji dwutlenku węgla . Kluczowym aspektem porozumienia są ramy, które ustanawia ono dla przejrzystości, współpracy i rozliczalności. Obejmuje to ustalenie zasad monitorowania, raportowania i wzmacniania zobowiązań klimatycznych każdego kraju w dłuższej perspektywie. Porozumienie uznaje, że wzrost temperatury o ponad 1.5°C może prowadzić do poważnych reperkusji klimatycznych, takich jak intensywne susze i nieprzewidywalne opady deszczu.
Jak działa Porozumienie paryskie?
Porozumienie paryskie działa w pięcioletnim cyklu, podczas którego państwa zwiększają swoje zobowiązania klimatyczne. Oto jak zbudowany jest ten proces:
1. Krajowo Ustalone Wkłady (NDC): Co pięć lat kraje przedkładają zaktualizowane NDC, które zawierają szczegółowe plany redukcji emisji gazów cieplarnianych zgodnie z celami Porozumienia. Plany te obejmują również środki mające na celu zwiększenie odporności na skutki zmian klimatu.
2. Globalny Inwentaryzacja: Jest to regularny mechanizm oceny zbiorczych postępów. Jego celem jest inspirowanie krajów do ograniczenia globalnego ocieplenia do 1.5°C. Służy jako punkt kontrolny, aby upewnić się, że kraje są na dobrej drodze i motywować do większego zaangażowania.
3. Strategie długoterminowe: Poza pięcioletnimi cyklami, Porozumienie podkreśla potrzebę opracowania przez państwa długoterminowych strategii. Zapewnia to trwałe zaangażowanie w realizację celów Porozumienia.
4. Zbiór Zasad Porozumienia Paryskiego: Zbiór Zasad Porozumienia Paryskiego, sfinalizowany w 2021 roku, ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania Porozumienia. Zawiera on wytyczne i procedury dla krajów, zapewniając przejrzystość i rozliczalność. Dzięki temu zbiorowi zasad państwa stale udoskonalają i ulepszają swoje wkłady krajowe.
Wdrożenie Porozumienia paryskiego wymaga głębokich przemian kulturowych i gospodarczych, opartych na najnowszych badaniach naukowych.
Przeczytaj także: Czym jest łagodzenie zmian klimatycznych?
Jakie są kluczowe aspekty Porozumienia paryskiego?
Porozumienie paryskie, które stanowi najważniejszą decyzję w walce ze zmianą klimatu, koncentruje się na następujących aspektach:
1. Długoterminowy cel dotyczący temperatury (artykuł 2) : Celem jest utrzymanie wzrostu temperatury globalnej na poziomie znacznie poniżej 2°C, przy czym docelowo ma to być wzrost o 1.5°C.
2. Globalne Cele Emisyjne (Artykuł 4): Strony dążą do osiągnięcia szczytu emisji gazów cieplarnianych jak najszybciej, uznając, że kraje rozwijające się mogą potrzebować więcej czasu. Do końca tego stulecia celem jest zrównoważenie emisji za pomocą systemów absorpcyjnych.
3. Łagodzenie (artykuł 4): Wszystkie Strony zgadzają się co pięć lat składać Krajowo Ustalony Wkład (NDC), określający ich strategie redukcji emisji. Każdy NDC dąży do osiągnięcia lepszych wyników niż poprzednie.
4. Pochłaniacze i zbiorniki (artykuł 5): Stronom zaleca się ochronę i udoskonalanie pochłaniaczy i zbiorników gazów cieplarnianych, takich jak lasy.
5. Współpraca dobrowolna/podejścia rynkowe i nierynkowe (artykuł 6): Porozumienie zachęca do dobrowolnej współpracy między państwami, ze szczególnym uwzględnieniem przejrzystych i rozliczalnych technik redukcji emisji.
6. Adaptacja (Artykuł 7): Ustanowiono globalny cel wzmocnienia odporności i zdolności adaptacyjnych. Wszystkie państwa przyczyniają się do działań adaptacyjnych, w tym do wdrażania Narodowych Planów Adaptacyjnych i okresowych aktualizacji strategii adaptacyjnych.
7. Straty i szkody (artykuł 8): Porozumienie podkreśla znaczenie radzenia sobie ze stratami związanymi z klimatem, wywołanymi zarówno przez zdarzenia bezpośrednie, jak i długoterminowe.
8. Wsparcie finansowe, technologiczne i w zakresie budowania potencjału (artykuły 9, 10 i 11): Porozumienie nakłada na kraje uprzemysłowione obowiązek udzielania pomocy krajom rozwijającym się w osiąganiu zrównoważonej przyszłości poprzez zapewnienie równowagi między adaptacją a łagodzeniem zmian klimatu.
Promuje dobrowolne składki i wymaga od krajów rozwiniętych składania dwuletnich sprawozdań finansowych. Zielony Fundusz Klimatyczny (GCF) jest centralnym punktem tych inicjatyw, kładąc silny nacisk na współpracę technologiczną i budowanie potencjału w krajach rozwijających się.
9. Edukacja na temat zmian klimatycznych, szkolenia, świadomość społeczna, udział społeczny i dostęp publiczny do informacji (artykuł 12): Porozumienie kładzie nacisk na poszerzanie edukacji na temat zmian klimatycznych, świadomości społecznej, zaangażowania społecznego i dostępności informacji.
10. Przejrzystość (artykuł 13) , wdrażanie i zgodność (artykuł 15): Solidna struktura zapewnia przejrzystość działań i wsparcia ze strony Stron, z elastycznością dostosowaną do ich zróżnicowanych możliwości. Informacje każdej ze Stron będą weryfikowane przez międzynarodowych ekspertów. Istnieją również ramy ułatwiające wdrażanie i zachęcające do przestrzegania przepisów w sposób konstruktywny i bezkarny, z corocznym raportowaniem do CMA.
11. Globalny przegląd (artykuł 14): Okresowa ocena, rozpoczynająca się w 2023 r. i powtarzana co pięć lat, pozwoli ocenić zbiorcze postępy w realizacji celów Porozumienia, opierając się na najnowszych danych naukowych. Wyniki będą stanowić wskazówkę dla Stron w doskonaleniu ich działań, zwiększaniu wsparcia i zwiększaniu globalnego zaangażowania.
12. Decyzja 1/CP.21: Określa działania przed rokiem 2020, takie jak oceny techniczne i zwiększone wsparcie. Uznaje wkład interesariuszy spoza Stron, np. przedsiębiorstw, grup obywatelskich i samorządów regionalnych. Promuje platformę Strefy Podmiotów Niepaństwowych na rzecz Działań na rzecz Klimatu i kładzie nacisk na wspieranie inicjatyw społeczności lokalnych i grup rdzennych.
Polecane: Czym jest zerowa emisja netto?
