C-oranı, bir bataryanın sağlayabileceği güç miktarı ve deşarj süresinin bir ölçüsüdür . Bir bataryanın C-oranı 1 olduğunda, tüm kapasitesini bir saatte boşaltabilir. C-oranı 2 olan bir batarya tüm kapasitesini 30 dakikada boşaltabilir. C-oranı 0.5 olan bir batarya tüm kapasitesini iki saatte boşaltabilir. Bu nedenle, bir bataryanın C-oranı 1 ise, 4 kilovatlık bir batarya ortalama 4 kilovat üretebilir ve bir saatte boşalır. C-oranı 4 ise, ortalama 16 kilovat üretebilir ve 15 dakikada boşalır. Ayrıca, C-oranı 0.2 ise, cihaz 0.8 kilovat üretebilir ve 5 saatte boşalır.
C oranları bir pilin ne kadar hızlı şarj ve deşarj olacağını kontrol eder. Bir pilin kapasitesi genellikle 1C olarak ifade edilir, bu da 1Ah derecesine sahip tam şarjlı bir pilin bir saat boyunca 1A vermesi gerektiği anlamına gelir. Aynı pil, 500C deşarjda iki saat boyunca 0.5mA ve 2C deşarjda 30 dakika boyunca 2C vermelidir. Hızlı deşarj kayıpları deşarj süresini kısaltır ve bu kayıplar şarj sürelerini de etkiler.
C-Oranını Nasıl Ölçebilirsiniz?
Bir pil analizörü, bir pilin kapasitesini veya depolayabileceği enerji miktarını ölçmek için kullanılabilir. Analizör, pil kalibre edilmiş bir akımla deşarj edilirken deşarj sonu voltajına ulaşılması için geçen süreyi ölçer . Kurşun-asit piller için deşarj sonu voltajı tipik olarak 1.75V/hücre, NiCd/NiMH piller için 1.0V/hücre ve Li-ion piller için 3.0V/hücre'dir. Bulguları nominal değerin yüzdesi olarak gösteren bir analizör, 1 Ah'lik bir pilin bir saat boyunca 1A akım vermesi durumunda %100 kapasite gösterecektir. Deşarj, deşarj sonu kesme voltajına ulaşmadan önce 30 dakika sürerse, pilin kapasitesi %50'dir. Bazen yepyeni bir pil aşırı derecelendirilmiştir ve maksimum kapasitesinde veya üzerinde performans gösterir; bazen de düşük derecelendirilmiştir ve ön şarjdan sonra bile %100'e asla ulaşmaz.
Daha yüksek bir C oranı, farklı C oranları uygulayabilen bir pil analizörü kullanılarak pil deşarj edildiğinde daha düşük bir kapasite ölçümüne neden olur ve bunun tersi de geçerlidir. 1 Ah'lik pil teorik olarak daha hızlı olan 2C oranında veya 2A'da 30 dakikada deşarj edilebilir. Aynı miktarda enerji daha kısa bir süreye yayıldığı için toplam kapasite aynı olmalıdır. Öte yandan, iç kayıplar enerjinin bir kısmını ısıya dönüştürür ve nihai kapasiteyi yaklaşık %95 veya daha azına düşürür. Aynı pilin kapasitesi, iki saat boyunca 0.5C veya 500mA'da deşarj edildiğinde büyük olasılıkla %100'ün üzerine çıkacaktır.
